ବିପରୀତ ସତ୍ୟର ସେପାରି

କେହି କେବେ କହିବ ତ କହୁ
ଯେ ବାରମ୍ବାର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୁରୁଣା ହେଲାଣି
ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ପରାଗରୁ ତେଣୁ
ବୈରାଗ୍ୟର ରେଣୁ ଝରିଲାଣି I

ପାଖୁଡ଼ା ଖୋଲିଲେ ପଦ୍ମର
ଛାଇ ଟିକେ ଛଳ ଛଳ ହେବାର ଦିଶିବ
ତ ସେଥିରେ ସେତେ ଯାଏ ଆସେ ନାହିଁ
ପାଖୁଡ଼ା ଖୋଲୁ I

ଭଲ ନଲାଗୁ ପଛେ ଭଟ୍ଟା
ଜୁଆର ସାଥିରେ
ଫୁଲଝରି ଫେଣ ଆଗ ମାଡିଆସୁ
କିନାରା ବୁକୁରେ I

ଅଛି କି କେଜାଣି କାହିଁ ଏମିତି ଜୀବନ
ବଞ୍ଚିଥିବ ନିଗଡ଼ ନୀତିରେ
କଳଙ୍କି ନଲାଗି କେବେ ବି
ନିଦ ଭାଙ୍ଗି ନାହିଁ
ଭିନ୍ନ ସପନରେ I

ସବୁଠାରୁ ଭଲ ପାଇଁ ଏଠି
କେବେଠାରୁ ପରା ଚାଲିଚି ଯୋଜନା
ସୀମାର ସମର୍ପଣଠାରୁ
ଫାଳ ଫାଳ ଫିଟେ ଗୋଟେ ଗୋଟେ
ସବୁବେଳେ ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା I

ମିଳନର ଗନ୍ଧ ନଥାଇ ଦୁଇ
ବିପରୀତ ବିନ୍ଦୁ
ଲୀଳାବୃତ୍ତର କାଉଁରି ଛୁଆଁରେ କାହାର
ବଦଳି ପାଲଟେ କିପରି ଶାମୁକାରେ ମୁକ୍ତା ସରି
ସତ୍ୟତର ସତ୍ୟତାର ବନ୍ଧୁ‍! 

*   *   *

(ଆଗାମୀ ଶତାବ୍ଦୀ, ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ, ଅଷ୍ଟମ ସଂଖ୍ୟା, ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୮)

ସାଲିସ୍ ସଂପ୍ରସାରଣର

ଶବ୍ଦର କପୋତମାନେ ଉଡ଼ିଗଲେ
ଅନୁଭବ ଫେରିଯାଏ ନାହିଁ
ଘଟିଯାଏ,
କବି କେବଳ ଅନୁଭବ ବାଣ୍ଟିବ ବୋଲି
ଅକାତରେ ଭାବକୁ ଆଉଜେ I

ନିଜ ନାଡ଼ିର ଧାପକୁ ବେଶ୍
ଶବ୍ଦମାନେ ବୁଝନ୍ତି
ସେମାନେ ଖୁବ୍ ଭଦ୍ର, ବିନମ୍ର
ସ୍ପର୍ଶଶୀଳ I

ଧରିବାକୁ ହୁଏ ଯତ୍ନରେ ଶବ୍ଦଙ୍କୁ
ଫୁଲପରି
ଭଲ ପାଇ
ନଇଁ ଆସୁଥିଲାବେଳେ
ସଙ୍ଖୋଳିଲା ବେଳେ I

ଶବ୍ଦର ବଳାକା ଆକୁଳ
ଗରୁଡ଼ ହେବାକୁ
ଅନୁଭବର, ଭାବର
ତଥାପି ବଳିପଡ଼େ ଅନୁଭବ ଭାବ
ବାମନଙ୍କ ପାଦ ପରି
ଶବ୍ଦର ସୀମା ସେପାଖକୁ!

ଭାଷା, ଭାବ-ଅନୁଭବ
ହେବେ ବୋଲି ନିକଟର
ଏକାକାର
କେଉଁ ଆଦିମ ଯୁଗରୁ ରତ ପରସ୍ପର
ସାଲିସରେ ସଂପ୍ରସାରଣର I

*   *   *

(ଆମ ସମୟର ସ୍ୱର: ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ, ତୃତୀୟ ସକାଳ, ୧୯୯୭)

ସୁହୃଦ୍

ଆମେ ସବୁ ଏଠି ଅଭିନ୍ନ ମଣିଷ
                    ବିଭିନ୍ନ ରକମ ଦିଶୁ
ଆମେ ସବୁ ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ମଣିଷ
                     ଅଭିନ୍ନ ଭାବରେ ମିଶୁ I

ସେଇ ଆମ ଭେଦ ସେ ଆମ ଅଭେଦ
                      ଭେଦ-ଅଭେଦର ସେତୁ
ଜଣରୁ ଗଣକୁ ଗଣରୁ ଜଣକୁ
                      ଆସିବାର ମହା ହେତୁ I

ଗଣ ନୁହେଁ ମାୟା ଜଣ ନୁହେଁ ଛାୟା
                      ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକ ସେ କାୟା
ବନ୍ଧୁ ହୋଇ ଆମେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ୁ ନାହିଁ
                       ବାଟ ଚାଲିବାରେ ବାୟା I

ଠିଆ ମେଲା ଆମ ସଦର ଦରଜା
                        ତାଙ୍କ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ
ଅବତଳୋତ୍ତଳ ସକଳ ଚେତନା
                        ମୁଦ୍ରିତ ହୁଏ ଯହିଁ I

              *   *   *

(ସୁହୃତ୍: ୨ୟ ବର୍ଷ ୨ୟ ସଂଖ୍ୟା, ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୩)

ସଂପର୍କ

ବିଜୁଳି ଆଲୁଅ ଜଳେ
ଧୋବ ଫର ଫର ଚନ୍ଦ୍ରାତପ ତଳେ
ଅନେକ ଉପରେ କୁନି ତାରକା ପୁଷ୍ପ ଜଳେ
ଅଣୁର ଅନ୍ତରାଳେ
ଅତଳ ତଳେ ନୟନ-ଜ୍ୟୋତି ଜଳେ!

ଦୁବଘାସର ପାତଳ ପତ୍ରରେ, ସକାଳର ସଜ
କାକର ବଧୂ ହସେ
ଦୂର ଦର୍ଶନର ବିଚିତ୍ର ଚିତ୍ରରେ ଆଉ
ସେ ମହା ଶିଶୁର ସୁରଭି
ମହକେ ମୋ ପୋଖରୀର ପଦ୍ମ କୋରକରେ I 

ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ହଂସ ହଂସରାଳୀ
ମୋ କୁନ୍ତଳ ଢେଉରେ ପହଁରେ
ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୁଣେ ସ୍ନେହର ବେତାର ନିରନ୍ତର
ବଧିର ବଧିର କାନରେ I 

ସଂପର୍କର ଆଲୁଅ ଚାଙ୍ଗୁଡ଼ିରେ ଅନ୍ଧ ପରି
ଝାସ ଦିଏ ସହସ୍ର ନୟନ I
ଯୋଡ଼େ ସିଏ ପତିତର କବନ୍ଧରେ, ମଥା
ଆଖଣ୍ଡମଣ୍ଡଳ I

*   *   *

(ଆବର୍ତ୍ତ: ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ, ନବମ ସଂଖ୍ୟା, ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୩)

My Morning Musings

Ø  କଥାରେ କଥାରେ ସେଇ ତ କଥା, ହରଇ ଯା’ ହେଜି ମରମ ବ୍ୟଥା I

Ø  ଘର ବିନା ତ କୋଠରି ନାହିଁ; ତେବେ କୋଠରି ବିନା ଘର ଘର ଭଳି ଲାଗେନା! ସେମିତି ନିଜ ନିଜର ଦେଶକୁ ନେଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ଏଇ ପୃଥିବୀ!

Ø  Truth cannot be dragged to my den unless twisted! 

Ø  The Supreme Court is unmanifest; the ones we resort to can be only higher courts.

Ø  A true teacher teaches always on truer truths,

    A true guide guides always on greater goals.                                                                                    

Ø  A book is a book if it makes the reader to reread, to relive, to be elevated a step higher!  

Ø  Audacious complacency of so-called literacy is one of the reasons why so-called illiteracy prevails. Meek complacency of so-called illiteracy is also one of the reasons why so-called literacy prevails!  

Ø  More often than not lack of transparency is likely to cause any danger anytime, anywhere involving any person, any group.     

Ø  Spirituality is the beginning, the middle and the end, riding on truer truths!

Ø  What is what, what for what and what from what are three self-assessing and self-aligning psychological questions.     

Ø  Upgrading oneself every time holistic way is the only job!  

Ø  Being to being becoming is primary; beg-barter-borrow-buying are tools only.

Ø  Giving birth and fostering excel all readymade enjoyments we beg, borrow, buy or barter?  

Ø  Creative joy, the joy of becoming surpasses all other joys in the world. Creative responsibility, the responsibility of becoming is unique of all other responsibilities in the world.

ବାୟାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦର୍ଶନ

ନଡ଼ିଆ ଗଛର ଅଗ ପତରରେ
ରଜ ପର୍ବ ପାଳି
ନୂଆ କରି ଦେଖିଲି ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକୁ
ସାନ ମୋର ବଖରାର ଦୁଆର ମୁହଁରୁ I
ମୋ ଆଖିକୁ ବଢେଇଲି ପାଖକୁ ଦୂରକୁ
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଗତିବିଧି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁ କରୁ
ସେ ମୋତେ ଚୁମିଲା ସାରା ଦିଗ ଅଦିଗରୁ I

*   *   *

(ଆବର୍ତ୍ତ: ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ, ନବମ ସଂଖ୍ୟା, ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୩)

Indecent Dissent

Soilless and skyless,
In the social dens of a virtual world,
Our potential young trees shout slogans,
Hurling spikes of threat and hate.

Birds of wisdom have yet to nest,
Or even pause to rest,
Upon their growing branches,
Beneath their thin adolescent shades. 

Their beautiful, tender leaves shiver
In ill-timed storms of dissent,
Before their creative buds can bloom
And bear ever-new fruits.

Soon the young trees may learn
How gales of bias shake and sweep them
Inciting to hiss like hissers.  
For, dissent or assent can rarely ripen    
Where free speech grows wild in a feral field.

*   *   *